X

زبان در شعر بیدل

استاد محمد رفیع جنید
 
برای مطالعه و شناخت اندیشه بیدل اندیشه اسلامی، که رد کنار آثار و متون بزرگوار به زبان عربی از دریچه شعر و ادب فارسی به زیبایی شهود است را بازخوانیم.
وی با اشاره به اینکه برای شناخت بیدل باید فرهنگ کهن و باطن گرایی نهفته در آن را مطالعه کنیم اظهار داشته در کنار این موارد به بسیاری از جهان بینی ها و نها بینی های دیگر که در هم آمیخته اند و جزئی از کهن الگوهای می یابیم.
وی ادامه می دهد این مصادیق همه در آثار بیدل به فراوانی دیده می شوند اما همه این ها پیش از بیدل هم وجود داشته و پیش از دو شاعران و حکیمانی که از این مزرعه خوشه ها چیده بودند و خرمن ها کوفته بودند. اما بیدل اهل تکرار گویی نبوده است .
جنید با بیان اینکه بیدل شاعری تکرار گو نیست گفت: یگانه نکته ای که بیدل را برای مخاطبان از گذشته تا به حال در زمره شاعران تکرارگو قرار نمی دهد ویژگی های خالص زبانی و بیانی اوست.
وی درباره راههای شناخت شعر بیدل بیان داشت: جستجوی چند ویژگی در شعر بیدل از رهگذر مطالعه با تکیه بر این گزینه ها ممکن است:
1-دگرگونی در مشاهده پدیدارهای عینی
2-نحوه چینش کلمات و خلق معانی های بدیع می باشد
 وی در ادامه افزود: بیدل در ابیاتی وضعیت آگاهی اش در جهان را به نحوه ای هوشمندانه ای بیان کرده است، گویی نسبت به هر چیزی که هست دید و شناختی دارد، و این الهامی که از آن صحبت می کند، کیفیتی است که از امر کل صادر می شود. در آیین رازدانی، عارف جهان را با دیده کل گرا می نگرد و هر چیزی که مرتبه ای از وجود دارد را رحفی از کتاب مطلق می کند .
جنید با اعلام این نکته که بیدل با نگاهی متحول ادوری را که بعید می باشد را واکاهی می کند گفت: بدیهی ترین کار که یک انسان می کند نفس کشیدن است و بیدل همین کارکرد به ظاهر بدیهی را رویگرد می بیند.
وی ادامه داد: به عنوان مثال از نفس الهامی عینی گرفته اند اما وی با مکاشفه و مباحثه توانستند کلمه نفس را در ساختار معنایی متفاوت کنند و بیدل نفس را با عنوان دامی در بودن کاذب می دارند.
جنید با بیان این نکته که نفس در نظر بیدل کاملاً جنبه ویران کننده را می دهد گفت: بیدل در اشعارش نفس را به این مصداق اعلام می دارد که نفس کشیدن در مبارزه با مرگ است.
 

Related

Share

Post a Comment