اخبار

آیین گشایش بنیاد بیدل دهلوی

  • 11/14/2016 4:12:00 AM
  • Return
آیین گشایش بنیاد بیدل دهلوی

 


آیین گشایش بنیاد بیدل دهلوی روز سه شنبه نهم شهریور ماه 1395 در محل بنیاد برگزار شد.
مراسم افتتاحیه و آغاز به کار رسمی بنیاد بیدل دهلوی، با حضور غلامعلی حداد عادل –رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی-، محمدی گلپایگانی –رئیس دفتر مقام معظم رهبری-، سیدعباس صالحی-معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد-، علی‌ معلم‌دامغانی –رئیس فرهنگستان هنر-، محمود صلاحی –رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران-، دکتر افتخار حسین رییس اکو، غلامحسین امیرخانی –پیشکسوت خوشنویسی-، جلال‌الدین کزازی، علی‌اصغر شعردوست،دکتر حسن خجسته و هادی سعیدی‌کیاسری و جمعی از استادان کشورهای منطقه در حوزه ادبیات فارسی برگزار شد.
-شناخت بیدل در سایه انقلاب اسلامی
حدادعادل در این مراسم تاسیس بنیاد بیدل دهلوی را مژده‌ای برای فارسی‌زبانان و دوست‌داران آثار بیدل خواند و گفت: «فرصت آشتی با بیدل برای ایرانیان فرارسیده است؛ چراکه به اعتقاد من، ما از بیدل دوربوده‌ایم و آنطور که حق او بوده، رفتار نکرده‌ایم.»
وی ادامه داد: «شهرت بیدل در خارج از ایران، حیرت‌انگیزی است و هنوز هم برای اهل ادب مایه تعجب است که چطور بیدل در هند، پاکستان، افغانستان، پاکستان و تاجیکستان این‌اندازه مطرح است.»

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ضمن قرائت بخش‌هایی از یادداشت‌های صدرالدین عینی –ادیب مشهور تاجیک- که بر جایگاه ویژه و شهرت بیدل اشاره داشت، گفت: «یکی از دلایل اینکه بیدل در ایران چندان ناشناخته نیست، آن است که بیدل، شاعر سبک هندی است و تا 50 سال قبل، دانشگاه‌های ما بیشتر به معایب این سبک پرداخته‌اند و کمتر ویژگی‌های مثبت آن را گفته‌اند.»
وی ادامه داد: «همچنین پیچیدگی ها و دشواری فهم شعر در سبک هندی، باعث شده که بیدل آنطور که باید در ایران شناخته نشود. اما آشنایی ایران با بیدل، بیشتر مدیون انقلاب اسلامی است؛ آنچنانکه با انقلاب بود که تحولی در فضای شعری ما ایجاد شد و راه برای آشنایی با بیدل را هموار کرد.»
حدادعادل خاطر نشان کرد: «شعر فارسی در اواخر دوره قاجار به تکرار مبتلا شد و به جز چند شاعر مثل بهار، ایرج و پروین، عمده شاعران به تکرار کلیشه‌های گذشتگان مشغول بودند. در ادامه از طرفی شعر نیمایی ظهور کرد که قالب و زبان در آن عوض شده بود و به نوعی اوزان عروضی در این دوره رها شد چراکه شاعران نیمایی، بدیعیات خود را داشتند.»
وی افزود: «شعر نیمایی چند دهه‌ای مطرح بود و نظرات موافق و مخالف بر آن متمرکز بودند. در این دوره شاعران نوپرداز دیگر سبه سراغ کلیشه‌های قدیمی در شعر نرفتند اما قالب شعر نیز تغییر کرده بود. اما با پیروزی انقلاب اسلامی، شاعران ضمن تبعیت از زبان شعرِ نو، به شکسته شدن قالب روی خوش نشان ندادند و مجدد به سمت قالب‌های شعر کلاسیک ایرانی یعنی غزل و رباعی و غیره تمایل نشان دادند.»
رئیس بنیاد سعدی با بیان این مطلب که زبان در شعر بعد از انقلاب، در سبک هندی و آثار بیدل مسبوق به سابقه بود، گفت: «در سال‌های بعد از انقلاب، چهره‌هایی مانند سیدحسن حسینی، علی معلم‌دامغانی و شفیعی کدکنی به نگارش آثاری درباره بیدل مبادرت ورزیدند و زمینه شناخت بیشتر بیدل در ایران را فراهم آوردند.»

وی اظهار داشت: «امروز افتتاح و آغاز به کار بنیاد بیدل دهلوی، گام تکاملی در مسیر انس و اشنایی با بیدل است.»
حداد عادل در ادامه و با طرح این سوال که چرا باید بیدل را شناخت، افزود: «اولین فایده شناخت بیدل برای ما ایرانی‌ها، درک عظمت این شاعر و آثارش است. به نظر من بیدل مثل کوه یخی است که زیر اقیانوس پنهان مانده؛ شاعری که حدود یکصدهزار بیت از او به جا مانده و من وقتی آثارش را می‌خوانم، مبهوت تسلط او زبان و ادبیات فارسی می‌شود.»
وی ادامه داد: «گاهی از خودم می‌پرسم اگر تخیل بیدل را یک ریاضی‌دان یا فیزیک دان داشت، چه می‌کرد؟ به همین دلیل بیدل را دارای ذهنی نیرومند و هم‌تراز با دانشمندان بزرگ جهان نی‌دانم.»
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در تشریح فایده دوم، گفت: « دلیل و فایده بعدی، درک عظمت زبان فارسی است. تسلط این مرد بنگالی روی زبان فارسی ثابت می‌کند که این زبان، تا جه اندازه قدرت و تاثیرگذار است.»
حداد عادل در پایان سخنان خود، دو غزل از بیدل دهلوی را قرائت کرد و آن‌ها را مصادیقی از آثار ارزشمند این شاعر پارسی سرا عنوان کرد.
رخ بربستن زبان فارسی از هند، جنایت انگلیس‌ها بود
حجت‌الاسلام محمدی گلپایگانی، دیگر سخنران این مراسم درباره بیدل دهلوی گفت: «بیدل شخصیتی است که کشور ایران را به عمر خود ندید و در دوره تیموریان که زبان رسمی هند، فارسی بوده زیسته‌ است.»
وی خاطر نشان کرد: «شرایط هند در آن دوره به گونه‌ای بود که بزرگانی از ایران مانند کریم کاشانی و طالب آملی به آن کشور مهاجرت کردند اما خیانت انگلیسی‌ها باعث شد که زبان فارسی از هند رخت بربندد و این اتفاق را می‌توان یک جنایت دانست.»
رئیس دفتر مقام معظم رهبری تاسیس بنیاد بیدل دهلوی را به فال نیک گرفت و اظهار داشت: «امیدوارم تاسیس این بنیاد،شروعی باشد برای اینکه زبان فارسی به جایگاه واقعی خود برگردد؛ آن هم در شرایطی که مقام معظم رهبری، خود پرچم دار شعر و ادبیات فارسی هستند.»
وی ضمن بیان این مطلب که مسئولیت‌های مقام معظم رهبری باعث شده که علاقه‌مندی ایشان به ادبیات، کمتر دیده شود، افزود: «بهترین زمان برای گسترش فرهنگ و ادبیات فارسی، اکنون است زیرا بستر‌های لازم برای این اتفاق مهیا هستند.»

محمدی گلپایگانی در پایان سخنانش، سروده‌ی خود که به سفر چند سال پیش مقام معظم رهبری به استان البرز و شهر کرج اشاره داشت، خواند.
علی معلم دامغانی، دیگر سخنران این مراسم نیز با اشاره به ویژگی‌های شعر بیدل، شعر او را خالی از مفردات خواند و برخلاف تصورات موجود، آثار این شاعر را ساده دانست.
در بخش دیگری از این مراسم، از نشان و خط‌نوشته بنیاد بیدل دهلوی که خط آن، اثر غلامحسین امیرخانی و نشان آن، اثر حمید عجمی بود، با حضور این دو هنرمند رونمایی شد.
همینطور سخنرانی امیرخانی و اساتید زبان فارسی که از کشورهای فارسی‌زبان دیگر در این مراسم حضور داشتند، از دیگر بخش‌های این مراسم بود.
 

Share